Druk lentikularny to nadruk złożony z kilku przeplecionych obrazów, umieszczony pod folią z rzędem drobnych soczewek. Soczewki pokazują oku inny obraz w zależności od kąta patrzenia, dlatego płaska podkładka pod mysz albo mata na ladę zyskuje głębię 3D, zmienia motyw (flip), pokazuje krótką animację, płynne przejście jednego obrazu w drugi (morfing) albo przybliżenie obiektu (zoom). Drukujemy offsetem UV LED na czterech rodzajach folii lentikularnej, a plik przeplatany pod wybraną folię przygotowuje nasze studio DTP. Poniżej wyjaśniamy, jak działa ta technologia, jaki efekt wybrać do danego celu, jak dobrać folię i jak przygotować projekt, żeby efekt był wyraźny.
Jak działa druk lentikularny
Wierzchnia strona folii lentikularnej to rząd wąskich, równoległych soczewek cylindrycznych, a spodnia jest płaska i to na niej drukuje się obraz. Nie jest to jednak zwykła grafika. Przygotowuje się kilka ujęć, nazywanych klatkami, tnie się je na wąskie paski równoległe do soczewek i układa naprzemiennie, tak aby pod każdą soczewką znalazł się pasek z każdej klatki. Ten proces nazywa się przeplotem (ang. interlacing). Soczewka kieruje do oka obraz tylko jednego paska, a gdy kąt patrzenia się zmienia, oko widzi pasek z kolejnej klatki. Przy efekcie 3D każde oko patrzy pod nieco innym kątem, więc widzi inną klatkę, a mózg składa je w obraz przestrzenny.
Gęstość soczewek podaje się w LPI (lines per inch), czyli w liczbie soczewek na cal szerokości folii. Przy 75 LPI na 25,4 mm przypada 75 soczewek, więc pojedyncza soczewka ma około 0,34 mm szerokości, a pod nią muszą zmieścić się paski wszystkich klatek. Wynikają z tego dwie praktyczne zasady: im więcej klatek, tym węższy pasek przypada na każdą z nich, a im wyższe LPI, tym drobniejsze soczewki i tym bliższa odległość, z której efekt ogląda się najlepiej.
Drugim parametrem folii jest kąt widzenia, czyli zakres kątów, w którym oko przechodzi przez pełny cykl klatek. Folia o węższym kącie zmienia obraz przy niewielkim ruchu głowy, co sprzyja głębi, a folia o szerszym kącie daje spokojniejsze i wyraźniejsze przejścia między motywami, co jest zaletą przy flipie.
Precyzja ma tu kluczowe znaczenie, bo paski muszą trafiać dokładnie pod soczewki; w przeciwnym razie obrazy mieszają się ze sobą. Dlatego plik przeplatany przygotowuje się zawsze pod konkretną folię. Drukujemy na maszynie offsetowej RMGT 790 LED UV, w której farby utwardzają się pod lampami LED natychmiast po nadruku, co pozwala drukować bezpośrednio na niechłonnej folii z tworzywa. Druk lentikularny jest naszą specjalnością od wielu lat.
Efekty lentikularne i kiedy je stosować
Głębia 3D
Obraz składa się z kilku planów: tło leży daleko, produkt lub postać bliżej, a wybrane elementy mogą wychodzić przed powierzchnię folii. Ponieważ każde oko widzi inną klatkę, głębia jest widoczna także wtedy, gdy odbiorca siedzi nieruchomo przy biurku. To dobry wybór, gdy produkt, opakowanie albo maskotka marki mają wyraźnie odcinać się od tła, a także przy motywach, które z natury mają przestrzeń, takich jak krajobraz czy wnętrze. Głębia wymaga projektu w warstwach, który opisujemy niżej.
Flip
Flip to zamiana jednego obrazu na drugi przy zmianie kąta patrzenia. Zwykle wykorzystuje się dwa motywy, czasem trzy. Efekt sprawdza się w zestawieniu „przed i po”, przy dwóch wariantach produktu, w układzie pytania i odpowiedzi albo wtedy, gdy logo ma zamienić się w hasło kampanii. Przy produktach leżących płasko soczewki układa się zazwyczaj poziomo, równolegle do linii oczu, tak aby oba oczy widziały ten sam motyw. Zmiana następuje wtedy, gdy odbiorca podchodzi do lady albo pochyla się nad biurkiem.
Animacja
Animacja to krótka sekwencja kilku klatek, które przy zmianie kąta układają się w ruch: produkt się obraca, postać macha ręką, samochód przesuwa się po drodze. Najlepiej wypadają proste i niewielkie ruchy, ponieważ każda dodatkowa klatka zwęża pasek przypadający na jedno ujęcie i zmniejsza ostrość. Do animacji, podobnie jak do głębi, polecamy folię 100 LPI 3D.
Morfing i zoom
Morfing płynnie przekształca jeden obraz w drugi, na przykład opakowanie w logo albo surowiec w gotowy produkt. Zoom przybliża obiekt, który wraz ze zmianą kąta rośnie i wysuwa się na pierwszy plan. Oba efekty są odmianami animacji i dobrze nadają się do pokazania przemiany albo wyróżnienia jednego elementu, na przykład nowości na tle całej linii produktów.
Efekty mieszane
Efekty można łączyć, na przykład umieścić przestrzenną scenę z hasłem, które zmienia się przy przechyleniu, albo dodać krótką animację jednego elementu na tle w 3D. Każdy efekt ma jednak nieco inne wymagania co do folii i układu soczewek, dlatego połączenie wymaga kompromisu. Taki projekt najlepiej omówić z naszym studiem DTP, zanim powstanie grafika.
Jak dobrać folię lentikularną
Drukujemy na czterech foliach, które różnią się gęstością soczewek, grubością i kątem widzenia. Wybór zależy od efektu, formatu i odległości, z której produkt będzie oglądany, a także od konstrukcji podkładki lub maty, bo grubość folii wpływa na sztywność gotowego wyrobu.
| Folia | Grubość | Kąt widzenia | Do czego najczęściej |
|---|---|---|---|
| 75 LPI | 0,457 mm | 49° | flip i efekty, w których motyw ma się zmieniać przy wyraźnym przechyleniu; większe formaty oglądane z większej odległości |
| 100 LPI | 0,355 mm | 42° | flip i animacja w formatach oglądanych z niewielkiej odległości |
| 100 LPI 3D | 0,546 mm | 30° | głębia 3D i animacja; do tych efektów polecamy ją w pierwszej kolejności |
| 150 LPI | 0,262 mm | 43° | najcieńsza folia z najdrobniejszymi soczewkami: małe formaty oglądane z bliska |
Ogólna zasada brzmi następująco: niższe LPI oznacza szersze soczewki, więcej miejsca na paski klatek i efekt obliczony na oglądanie z większej odległości, a wyższe LPI pozwala na drobniejszy rysunek przy oglądaniu z bliska. Kolumna z zastosowaniami jest orientacyjna, a folię do konkretnego projektu dobieramy wspólnie przy wycenie. Maksymalny arkusz, na którym drukujemy, ma wymiary 711 x 508 mm. Wyznacza on górną granicę wielkości jednego elementu lentikularnego, co ma znaczenie głównie przy dużych matach na ladę.
Jak przygotować projekt 3D lentikularny
Projekt lentikularny przygotowuje się inaczej niż zwykłą grafikę, bo studio DTP potrzebuje materiału, z którego zbuduje plany głębi albo kolejne klatki. Ogólne zasady przygotowania pliku, takie jak spad i strefa bezpieczna, opisujemy w poradniku o tym, jak przygotować plik do druku podkładki. Poniższe listy obejmują wymagania charakterystyczne dla druku lentikularnego.
Efekt 3D: lista kontrolna
- Projekt jest zapisany jako plik PSD w warstwach, każdy obiekt leży na osobnej warstwie, a rozdzielczość wynosi 300 dpi w przestrzeni CMYK. Warstw nie łączy się przed wysłaniem, bo to z nich powstają plany głębi.
- Logo, nazwa marki i wszystkie napisy leżą w planie zerowym, czyli na wysokości powierzchni folii. Elementy w tym planie nie przesuwają się między klatkami, więc pozostają najostrzejsze; im dalej przed płaszczyzną zerową lub za nią, tym bardziej obiekt się rozmywa.
- Tło ma wyraźną fakturę, na przykład strukturę materiału, wzór albo krajobraz, a nie jednolitą plamę koloru. Oko potrzebuje szczegółów, żeby odczytać przesunięcie planów, więc gładkie tło wygląda płasko.
- Teksty mają co najmniej 10 pkt, a małe napisy są złożone bez kursywy, której cienkie, ukośne kreski łatwo się postrzępiają.
- Grafika nie jest zbyt ciemna. Pod soczewkami ciemne partie zlewają się i tracą szczegóły, a razem z nimi słabnie wrażenie głębi.
- Tło ma dodatkowy margines (trapping), na przykład przy formacie pocztówki co najmniej 1,5 cm z lewej i z prawej strony. Plany przesuwają się w poziomie między klatkami i bez tego zapasu przy krawędziach pojawiłyby się puste pola. Wielkość marginesu dla konkretnego formatu podkładki lub maty warto ustalić z nami przed rozpoczęciem projektu.
Flip, animacja, morfing i zoom: lista kontrolna
- Każdy motyw jest osobnym plikiem w tym samym formacie, w rozdzielczości 300 dpi i w CMYK. Flip wymaga co najmniej dwóch obrazów, morfing obrazu początkowego i końcowego, a animacja kolejnych faz ruchu; przy zoomie potrzebny jest obiekt na osobnej warstwie i tło. O sposobie przygotowania klatek pośrednich decydujemy wspólnie przy przygotowaniu pliku.
- Motywy wyraźnie różnią się kolorem, jasnością albo kompozycją. Subtelna zmiana, na przykład samego odcienia, umyka przy przechyleniu, a mocny kontrast między klatkami sprawia, że zmianę widać od razu.
- W tych samych miejscach kolejnych klatek nie ma skrajnych zestawień, takich jak czarny napis na jednej i białe pole na drugiej. W strefie przejścia najbardziej widać wtedy tak zwane duchy (ghosting), czyli prześwitujący obraz z drugiej klatki.
- Drobne detale, cienkie linie i małe napisy nie zmieniają się między klatkami. Każda klatka jest drukowana jako zestaw wąskich pasków, więc drobny element, który występuje tylko na jednej z nich, rozpada się albo traci ostrość. Logo, adres strony czy numer telefonu najlepiej umieścić w tym samym miejscu na wszystkich klatkach; wtedy pozostają czytelne przy każdym kącie patrzenia.
- Animacja, morfing i zoom pokazują jeden prosty ruch albo jedną przemianę, a nie długą sekwencję wielu zdarzeń.
- Do plików dołączona jest krótka notatka z kolejnością klatek i opisem, w którym momencie ma nastąpić zmiana, na przykład gdy klient podchodzi do lady.
Druk lentikularny na podkładkach pod mysz i matach
Podkładka pod mysz 3D lentikularna ma wierzch z folii PET-G LENTICULAR i powstaje w technologii klejonej i ciętej wykrojnikiem, tak jak podkładka z ciętą krawędzią. Spośród naszych podkładek ta konstrukcja daje najszerszy wybór materiałów wierzchnich, a grafika zajmuje całą widoczną powierzchnię. Głębia 3D jest widoczna już przy zwykłym spojrzeniu na biurko, a flip ujawnia się, gdy użytkownik zmienia pozycję. Dzięki temu lentikularna podkładka to gadżet reklamowy 3D, który dobrze sprawdza się przy premierach produktów, w kampaniach wizerunkowych i konkursach.
W matach 3D lentikularnych folię PET-G LENTICULAR stosujemy jako wierzch maty zgrzewanej, maty ciętej, maty z uchylną klapką i maty z klejem punktowym. W macie zgrzewanej folia lentikularna zastępuje folię PCV, a warstwy łączy na krawędzi zgrzew wysokiej częstotliwości (HF). Na ladzie klient nie musi niczego robić: kąt patrzenia zmienia się, gdy podchodzi do kasy, więc flip i animacja ujawniają się w naturalny sposób. Porównanie wszystkich modeli znajdą Państwo w poradniku o rodzajach podkładek pod mysz.
Co przesłać i kto przygotowuje plik przeplatany
Do wyceny wystarczy informacja o produkcie, przewidywanym nakładzie, formacie i efekcie, a jeśli grafika już istnieje, także jej podgląd. Do produkcji przesyłają Państwo:
- przy efekcie 3D plik PSD w warstwach;
- przy flipie, animacji, morfingu i zoomie osobne pliki motywów albo kolejnych faz ruchu;
- krótki opis efektu: który element ma być najbliżej, który najdalej i w jakiej kolejności mają się zmieniać klatki.
Plik przeplatany, dopasowany do wybranej folii i rozstawu jej soczewek, składa nasze studio DTP. Jeśli nie mają Państwo gotowych warstw ani klatek, studio może przygotować projekt na podstawie Państwa motywów. Przed produkcją przesyłamy podgląd do akceptacji. Efektu lentikularnego nie da się w pełni pokazać na ekranie, dlatego przy ważniejszych kampaniach warto poprosić o prototyp lub próbkę, które przygotowujemy na życzenie. Wykończenie lentikularne jest jednym z czynników ceny, a pozostałe omawiamy w poradniku ile kosztuje podkładka pod mysz z logo.
Od czego zacząć
Najprościej zacząć od celu kampanii: czy podkładka lub mata ma pokazać produkt w przestrzeni, zestawić dwa komunikaty, czy opowiedzieć krótką historię w ruchu. Z tą informacją oraz przewidywanym nakładem i formatem wystarczy wypełnić formularz wyceny, a w odpowiedzi zaproponujemy efekt, folię i konstrukcję. Układ logo na formacie podkładki lub maty można wcześniej sprawdzić w kreatorze, który pokazuje kompozycję płaskiej grafiki, bez efektu lentikularnego. Agencje, które przygotowują projekty dla swoich klientów, zapraszamy na stronę dla agencji.
Najczęstsze pytania
Co to jest druk lentikularny?
To nadruk kilku przeplecionych obrazów na spodniej stronie folii z rzędem drobnych soczewek. Soczewki pokazują oku inny obraz w zależności od kąta patrzenia, co daje efekt głębi 3D, zmiany obrazu (flip), animacji, morfingu albo zoomu.
Czym różni się efekt 3D od efektu flip?
Efekt 3D buduje wrażenie przestrzeni z kilku planów i jest widoczny także wtedy, gdy odbiorca się nie porusza. Flip zamienia jeden motyw na drugi, gdy zmienia się kąt patrzenia, na przykład przy podejściu do lady albo pochyleniu się nad biurkiem.
Jaką folię lentikularną wybrać?
Drukujemy na foliach 75, 100 i 150 LPI oraz na folii 100 LPI 3D o kącie widzenia 30°, którą polecamy do głębi i animacji. Do flipu lepiej sprawdzają się folie o szerszym kącie widzenia, a konkretną folię dobieramy do efektu, formatu i konstrukcji produktu.
Jak przygotować projekt do efektu 3D?
Najlepiej przesłać plik PSD w warstwach, z każdym obiektem na osobnej warstwie, w rozdzielczości 300 dpi i w CMYK. Logo i napisy powinny leżeć w planie zerowym, tło mieć wyraźną fakturę, teksty co najmniej 10 pkt, a wokół grafiki potrzebny jest dodatkowy margines tła.
Ile obrazów potrzeba do efektu flip?
Zwykle dwa, czasem trzy. Motywy powinny wyraźnie się od siebie różnić, a drobne napisy i cienkie linie najlepiej umieścić w tym samym miejscu na wszystkich klatkach, bo w elementach, które zmieniają się między klatkami, tracą ostrość.
Kto przygotowuje plik przeplatany do druku lentikularnego?
Nasze studio DTP. Na podstawie Państwa warstw albo klatek składa plik dopasowany do wybranej folii i rozstawu jej soczewek, a przed produkcją przesyłamy podgląd do akceptacji.
Na jakich produktach można zastosować druk lentikularny?
Na podkładkach pod mysz w wersji klejonej i ciętej oraz na matach reklamowych: zgrzewanych, ciętych, z uchylną klapką i z klejem punktowym.
Jaki jest maksymalny format druku lentikularnego?
Drukujemy na arkuszach folii lentikularnej o wymiarach do 711 x 508 mm, więc w tych granicach musi zmieścić się pojedynczy element lentikularny. Format konkretnej podkładki lub maty ustalamy przy wycenie.
